Obserwacja dziecka w kierunku zaburzeń rozwojowych jest procesem wieloetapowym, w którym uczestniczą członkowie zespołu interdyscyplinarnego (lekarz, pedagog specjalny, pedagog, psycholog, terapeuta integracji sensorycznej oraz inni specjaliści zależnie od potrzeb).

Przebieg diagnozy, w zależności od wieku badanego, odbywa się w specyficzny sposób, zwykle etapy składają się z następujących elementów (opcjonalnie w zależności od kierunku diagnozy i potrzeb):

1. Spotkanie diagnostów z rodzicami dziecka (wywiad ogólny i rozwojowy) – spotkanie ma na celu zebranie pogłębionego, szczegółowego wywiadu dotyczącego rozwoju i funkcjonowania dziecka, analizę dostępnej dokumentacji medycznej, psychologiczno-pedagogicznej. Badanie jest prowadzone przez certyfikowanych diagnostów, zwykle według protokołu ADI-R (w kierunku spektrum autyzmu) lub wywiadu ukierunkowanego na kryteria diagnostyczne ADHD wg klasyfikacji medycznych (ICD,DSM).

2. Badanie ADOS-2 – częściowo ustrukturyzowany protokół do badania dzieci i dorosłych w kierunku zaburzeń ze spektrum autyzmu. Spotkanie ma formę zabawy i rozmowy, w trakcie których improwizowane są określone sytuacje wzajemnej interakcji, proszenia, opowiadania. Badanie uznane jest na całym świecie za złoty standard w diagnozie autyzmu, prowadzone przez certyfikowanego diagnostę (dotyczy diagnozy w kierunku spektrum autyzmu).

3. Badanie psychologiczne - spotkanie z psychologiem ma na celu przeprowadzenie badania intelektu (Stanford-Binet 5). Istnieje także możliwość badania przy użyciu skal takich jak MMPI-2 czy skala depresji.

4. Test MOXO – test ciągłego wykonywania, który za pośrednictwem interaktywnej platformy mierzy poziom nasilenia trudności z koncentracją uwagi oraz nadaktywność i impulsywność i odnosi wynik osoby badanej do normy dla wieku i płci (wykorzystywany w diagnostyce ADHD).

5. Conners-3 – protokoły wypełniane przez rodzica i nauczyciela służące m.in. pomiarowi cech typowych dla ADHD.

6. Badanie zdolności adaptacyjnych (np. ABAS-3, FSDS) w zależności od potrzeb.

7. Analiza dokumentacji psychologiczno - pedagogicznej oraz medycznej, w tym przede wszystkim zapoznanie się z opinią psychologa (jeśli taka została wystawiona), pedagoga szkolnego, wychowawcy klasy lub grupy przedszkolnej na temat funkcjonowania dziecka.

8. KONSULTACJA PSYCHIATRYCZNA – osiowym punktem diagnozy zaburzeń neurorozwojowych jest konsultacja lekarska podczas której lekarz podsumowuje zebrane dotychczas dane, analizuje wyniki przeprowadzonych badań oraz prowadzi diagnostykę różnicową analizując spełnianie przez osobę badaną kryteriów diagnostycznych dla zaburzeń ze spektrum autyzmu czy ADHD.

8. Dodatkowe spotkania z badanym w razie potrzeby.

PEŁNE POSTĘPOWANIE DIAGNOSTYCZNE KOŃCZY SIĘ WYDANIEM DIAGNOZY MEDYCZNEJ ORAZ DOKUMENTACJI DO PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ celem ubiegania się o orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego lub opinię o dostosowaniu wymagań.